Chiều 4-11, sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu định hướng về các vấn đề trong Dự thảo văn kiện Đại hội XIV, Quốc hội đã thảo luận về các văn kiện quan trọng này.
Phát biểu tại tổ, Thủ tướng Phạm Minh Chính sau khi nghe các ý kiến thảo luận đã phát biểu làm rõ thêm một số vấn đề.
Thủ tướng nhấn mạnh việc xây dựng văn kiện Đại hội XIV là sự kết tinh trí tuệ của các cấp ủy Đảng, các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu và những người hoạt động thực tiễn. Hiện nay, công tác lấy ý kiến nhân dân đang được triển khai rộng rãi, thể hiện cách làm dân chủ, phát huy trí tuệ toàn dân tộc – một phương pháp mà Đảng ta đã áp dụng nhất quán qua nhiều nhiệm kỳ gần đây.
Điểm tựa vững chắc cho sức mạnh quốc gia
Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định đại đoàn kết dân tộc là điểm tựa quan trọng nhất của dân tộc ta, như lời Bác Hồ dạy: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết”. Đoàn kết tạo nên sức mạnh to lớn, không chỉ trong nội bộ xã hội mà còn lan tỏa ra quốc tế.
“Trong mỗi giai đoạn cách mạng, đoàn kết đều có đặc thù riêng nhưng tựu trung lại là đoàn kết để phục vụ lợi ích quốc gia – dân tộc. Không đoàn kết thì không có sức mạnh” – Thủ tướng nói.
Từ kinh nghiệm tham dự các hội nghị quốc tế, Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh khi Việt Nam chia sẻ tinh thần đoàn kết, các đối tác luôn bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ. Ngay trong khu vực Đông Nam Á, đoàn kết là nền tảng để đề cao chủ nghĩa đa phương, thúc đẩy hợp tác, mang lại lợi ích chung, mở đường cho đối thoại thay vì đối đầu.
Phát triển hạ tầng, một trong ba đột phá được Đảng xác định từ Đại hội XI, Thủ tướng coi đây là “sức mạnh nội tại” để thúc đẩy tăng trưởng. “Chúng ta không chỉ giữ nguyên mà còn nâng cao nội hàm, giá trị và hiệu quả của ba đột phá này, biến ba đột phá thành sức mạnh phát triển kinh tế – xã hội” – Thủ tướng khẳng định.
Nhiệm kỳ này, Thủ tướng một lần nữa khẳng định đầu tư phát triển đã tăng 55% so với nhiệm kỳ trước thông qua sử dụng nguồn tăng thu – tiết kiệm chi và nguồn này đều được dành cho ba đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng, con người.
Phát huy tính chủ động của các địa phương, bộ, ngành
Vai trò của các bộ, ngành, địa phương trong xây dựng thể chế, động lực, nguồn lực và sức cạnh tranh quốc gia cũng được Thủ tướng đề cập.
Theo ông, các hạ tầng chiến lược về giao thông, năng lượng, y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao đang được đẩy mạnh. Thủ tướng lấy ví dụ hệ thống đường cao tốc đang trở thành động lực quan trọng, với sự phân cấp dần dần cho địa phương.
“Từ Quảng Ninh khởi xướng từ các nhiệm kỳ trước, đến An Giang, Đắk Lắk, Khánh Hòa – ban đầu các địa phương còn e ngại nhưng sau gần một nhiệm kỳ, họ đã tự tin hơn. Đoạn cao tốc Đông – Tây qua Đắk Lắk – Khánh Hòa do địa phương làm còn nhanh hơn phần giao cho Bộ GTVT trước đây” – Thủ tướng nói.
Tới đây, dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam đã được Quốc hội phê duyệt, đòi hỏi phân bổ nguồn lực rõ ràng: Phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương, đi đôi với tăng cường giám sát, kiểm tra và nâng cao năng lực thực thi.
“Không chỉ Nhà nước làm, mà tư nhân trong hợp tác công – tư cũng được huy động. Kinh nghiệm triển khai cao tốc Bắc – Nam sẽ được áp dụng cho các dự án như đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và các dự án đường sắt khác” – Thủ tướng nói.
Hay trong lĩnh vực hàng không, Thủ tướng nhấn mạnh cần đa dạng hóa việc xây dựng sân bay và thành lập các hãng hàng không để tự quản lý, tự cạnh tranh.
“Nếu chỉ có một Vietnam Airlines, người dân khó hưởng giá vé rẻ như hiện nay. Vừa qua, việc mở rộng sân bay Phú Quốc, xây dựng sân bay Gia Bình đều giao cho tư nhân. Sân bay Vân Đồn trước đây dự kiến 7.500 tỉ, xây dựng trong 5-7 năm nhưng khi giao cho tư nhân thì chỉ mất hơn 2 năm và quyết toán chỉ hơn 5.000 tỉ.
Khi đó, máy bay của Việt Nam bay đến đâu thì “biên giới mềm” của Việt Nam sẽ mở rộng đến đó. Vì vậy tôi đã từng nói “phải bay cao vào vũ trụ” là như vậy. Chúng ta có Starlink, có Vinasat1, 2… là với hàm ý như vậy” – Thủ tướng phân tích.
Thủ tướng cũng đề cập đến phát triển đường thủy nội địa để hạ chi phí logistics từ 17% GDP hiện nay xuống còn 11-12% như thông lệ quốc tế.
Dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm
Về xây dựng thể chế, luật pháp, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng coi đây là “nguồn lực, động lực và sức cạnh tranh của quốc gia”. Pháp luật không chỉ quản lý mà phải phục vụ phát triển, xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo.
“Tư duy này không mới nhưng phải làm mới lại. Không phải “không quản được thì cấm” mà phải có tư duy phát triển mạnh mẽ” – Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng kể, sáng nay khi Chính phủ thảo luận về tám dự thảo Nghị định liên quan đến Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam thì tinh thần đổi mới cũng được Thủ tướng đề cập. Bởi Việt Nam đi sau phải có đột phá, có cạnh tranh mới hấp dẫn được các nhà đầu tư.
“Vừa rồi ở Hội nghị quốc tế Việt Nam, các học giả cũng đề cập con người thường ngại thay đổi thói quen nhưng muốn chuyển đổi thì phải có những cơ chế vượt trội, hấp dẫn hơn”. Xây dựng luật pháp vì vậy phải giải quyết được các bài toán thực tiễn, như đầu tư công ách tắc do giải phóng mặt bằng thì phải có các cơ chế về tái định cư, đền bù phù hợp, hài hòa lợi ích” – ông nói.
Ông cũng lấy ví dụ về chỉ định thầu với các công trình mới đây như cầu Phong Châu và một số công trình khác để bảo đảm hiệu quả, tiến độ. “Vấn đề là cán bộ phải vô tư, trong sáng, dám chịu trách nhiệm” – Thủ tướng nêu.
Ông kết luận, việc xây dựng luật pháp phải bám sát thực tiễn, phát huy tinh thần dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm của người thực thi.
Đặc biệt, về định hướng tăng trưởng, Thủ tướng nói tăng trưởng phải vừa nhanh và vừa bền vững, phải ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, bảo đảm an toàn bội chi, khả năng trả nợ…
“Những điều này cũng là động lực tăng trưởng bên cạnh các động lực tăng trưởng truyền thống và động lực tăng trưởng mới. Tăng trưởng phải gắn với quy mô nền kinh tế. Nghiên cứu nhiều nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… đều có những giai đoạn đột phá về tăng trưởng. Việt Nam cũng xác định phải tăng trưởng cao, dù khó, nhưng có dư địa để thực hiện, nếu không sẽ khó hoàn thành hai mục tiêu trăm năm”, Thủ tướng nói.
Ông cho rằng năm 2025 với tình hình bão lụt như hiện nay, tăng trưởng quý IV sẽ khó khăn nhưng vẫn phải nỗ lực, phải có sáng kiến. Nếu chỉ với “mục tiêu bình bình” thì đã “hài lòng” nhưng với mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải nỗ lực.
“Tăng trưởng cao mới mở rộng được quy mô nền kinh tế, mới tăng được thu nhập đầu người, mới có nguồn lực để cải thiện dân sinh…” – Thủ tướng kết luận.
|
Chính quyền 2 cấp là thắng lợi Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc lại nhiệm kỳ vừa qua an sinh xã hội đã được đẩy mạnh, chi đầu tư cho an sinh xã hội tới 1,1 triệu tỉ, chiếm 17% GDP. Thủ tướng khẳng định việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền 2 cấp từ 1-7 là một thắng lợi sau quá trình “sắp xếp lại giang sơn”. Chính quyền chuyển trạng thái từ quản lý sang trạng thái kiến tạo và phục vụ nhân dân. Quá trình chuyển đổi này rất nhanh nhờ có chuyển đổi số. “Tuy nhiên, một bộ máy đã hình thành 80 năm nay thì không thể nào nhanh chóng đạt được mục tiêu đề ra ngay. Phương châm của ta là không nóng vội, không cầu toàn và không bỏ lỡ cơ hội” – Thủ tướng nói. Ông cho hay khó khăn hiện nay là phải căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn để hoàn thiện, hình thành ra bộ máy; từ bộ máy này mới xây dựng vị trí việc làm, từ vị trí việc làm thì mới bố trí cán bộ được và từ hệ thống cán bộ thì mới định ra được chính sách. Thủ tướng cũng đề cập cán bộ cơ sở hiện nay tương đối nhiều việc và chưa đồng đều kiến thức về quản lý, pháp luật, chuyên môn, chuyển đổi số. Có thể có nơi đa số đều tốt, có nơi có một số nội dung tốt, có nơi cả 4 nội dung chưa tốt. “Thiếu gì thì phải bồi dưỡng cái đó” – Thủ tướng nói. |
