[Vietnam Airlines trong tôi là…] Bài học về “thực tại hiện tiền”

Bí quyết của nghề phi công là sự chuẩn bị. Đó là bài học đầu tiên tôi nhận được trong những ngày đầu huấn luyện. Thầy Alex, giáo viên dạy bay của tôi khi đó, nói với tôi điều này khi thấy chiếc máy bay con cóc Diamond 40 đang lái tôi, chứ không phải là ngược lại.

Giờ tuy đã ngồi trên phản lực bay gần ngàn cây số trên giờ, nhưng những gì tôi làm cũng chỉ là chuẩn bị. Chúng tôi đang ở độ cao 8 cây số so với mặt biển, phía nam đảo Hải Nam, sắp đến không phận Hồng Kông. Tần số liên lạc với Hongkong radar đã được chỉnh sẵn từ nửa tiếng trước khi không lưu Đà Nẵng chuyển giao chúng tôi cho Tam Á. 

Chỉ chờ phía Trung Quốc nói: “Contact Hongkong radar on 127.3, bye” là chúng tôi bấm nút chuyển ngay, không phải cúi xuống, xoay nút chỉnh tần số, rồi chuyển, tiết kiệm được vài động tác. Một thói quen được dạy từ ngày đầu mà chúng tôi vẫn giữ, tuy không còn cần thiết khi bay thương mại nữa.

– Qua Ikela, sớm ba phút, đốt ít hơn 200 cân dầu – Đức, cơ phó, thông báo với tôi.

Ở chặng bay đến Fukuoka đêm nay, tôi pilot flying – tự tay điều khiển máy bay, còn Đức pilot monitoring – có nhiệm vụ giám sát, liên lạc và giấy tờ. Cứ nửa tiếng một lần, Đức kiểm tra xem chuyến bay có đến các điểm đúng giờ và tiêu thụ nhiên liệu có đúng kế hoạch không. 

Tôi nhìn vào màn hình hiển thị dầu, so sánh với các thông số trong kế hoạch bay mà công ty đã tính trước, rồi đưa ngón tay cái về phía cơ phó, nói “checked”, đã kiểm tra. Đúng là sớm và tiết kiệm hơn kế hoạch.

Ikela là điểm đầu của không phận Hồng Kông. Chúng tôi được phép bay lên mực bay 330, khoảng 10km. Màn hình dẫn đường dự đoán gió trên cao sẽ thổi mạnh hơn, gió đuôi gần 150km/h. 

Chiếc Airbus A321 của chúng tôi như con cá bơi xuôi dòng. Cứ đà này, đáp ở Nhật lại càng sớm. 800 cây số nữa đến Đài Loan, 2.000 cây nữa sẽ đến Nhật. Vừa bay qua mà Ikela như đã ở xa lắm rồi.

Bây giờ thì chúng tôi rảnh rang hơn một tí. Đức mở máy tính bảng ra và đọc tài liệu bay. Cậu có nguyện vọng chuyển lên loại máy bay lớn hơn để đi đường dài và đã đăng ký với công ty.

– Bao giờ phỏng vấn? – Tôi hỏi.

– Tháng Bảy anh ơi, Đức trả lời – nhưng em cứ học trước, lúc đó mới chạy thì không kịp.

Bay tàu to, cậu mong cuộc sống dễ dàng hơn, có thời gian cho đứa con nhỏ và lương bổng khá khẩm hơn.

Về phần mình, cuối tháng này tôi cũng phải kiểm tra định kỳ trên sim. Cũng phải lo từ bây giờ. Chuyến này về, tôi phải gặp Hoàng, cơ phó cùng tôi kiểm tra hôm đó để hội ý về bài bay. Hoàng hơi bất ngờ khi tôi đòi gặp sớm. 

Tôi nói vì đây mới chỉ là lần sim thứ hai của tôi sau khi lên cơ trưởng, chưa quen việc, nên cần chuẩn bị kỹ hơn. Cũng như Đức, tôi mong bài thi suôn sẻ, để kỳ nghỉ sau đó được thoải mái, trước khi trở về bay mùa cao điểm hè – mùa bận rộn nhất trong năm với Vietnam Airlines.

– Hồng Kông thời tiết tốt nha anh. Đóng cửa một đường băng, chỉ xài đường 07 trái. – Đức sau khi nghe bản tin thời tiết nói với tôi.

Hẳn bạn sẽ thắc mắc tại sao chúng tôi lại quan tâm đến Hồng Kông, trong khi chuyến bay này đi Fukuoka. Câu trả lời là để chuẩn bị. Giả như một khẩn nguy nào xảy ra – một trục trặc kỹ thuật hay một hành khách cần hỗ trợ y tế – chúng tôi đã biết trước mình phải đi đâu về đâu. 

Ở thế kỷ 21, phi công thương mại không còn đơn thuần là người điều khiển máy nữa. Phận sự của họ là xử lý những bất trắc có thể xảy ra bất kỳ khi nào, và họ làm điều đó trong những con tàu đang xé toạc các không phận ở tiệm cận tốc độ âm thanh. 

Trong cái tốc lực và cao độ xa lạ với loài người ấy, để chu toàn bổn phận của mình thì ngoài may mắn ra, người phi công luôn phải cố gắng lường trước mọi việc.

Sự chuẩn bị đúng là bí quyết của nghề bay, nhưng nó cũng là một lời nguyền ám ảnh. 

Mải dọn tâm trí để đặt mình luôn ở tư thế sẵn sàng, phi công ngoài bay ra, chỉ ngồi tính chuyện sắp tới. Tần số tiếp theo, không phận tiếp theo, chuyến bay tiếp theo, kỳ nghỉ tiếp theo, dự định tiếp theo, hoặc những rủi ro gần như không bao giờ xảy ra tiếp theo. Cứ bị cuốn theo dòng chảy tương lai, họ quên luôn là cuộc sống đang trôi qua ở hiện tại.

Hiện tại thì tôi đang trên biển Đài Loan. Đĩa trăng ngoài song gieo ánh vàng xuống mặt nước, còn biển hắt trả ánh cam bạc lên nền trời khuya. Và máy bay tôi đang tắm mình trong đó.